30 Ocak 2013 Çarşamba

Meslek-siz-lik ve olur'umuz



Sonunda, kendimi bu kısır döngüde bulduğum güne senenin zammı ne olacak hoşbeşiyle başladık.
-% 10 diyenler var
-Valla ben %27 diye duydum.
- Yok artık, o nasıl oluyormuş öyle?
- İşte gelir eşitsizliğini biraz yok etmeye yönelikmiş, en düşük ücretle en yüksek arasındaki açığı azaltmak için yöneticinin inisiyatifine bağlı olarak %27'ye kadar herkese göre değişecek şekilde zam yapılacakmış.
- E biz dipteyiz zaten, o zaman bize verirler onu!
- Bakalım, Ankara ekibinde işten çıkarmalar olmuş gerçi ama bizde hiç konuşulmadı.
- Evet evet, serviste de herkes zam konuşuyordu....

Bu muhabbet biraz daha sürdü, ardından göreli bir huzur ve huşu içinde kafalarımızı monitörlere gömdük.
Ben asgari ücretle çalıştığım için asgari ücrete ne kadar zam yapıldığını yeniden kontrol ettim. E iyi hiç yoktan bir 30 küsür lira artmış. Bir de bu genel iyileştirmeden faydalansam. Acaba onu zamlı asgari ücret üzerinden mi yaparlar şimdiki ücretim üzerinden mi? Her halükarda benim ek işe devam etmem gerekecek. Şikayetim yok! O da olmasa iyice beş kuruşsuz kalacağım kiraydı, faturaydı ödedikten sonra. Hoş, işten arda kalan zamanımda yine bilgisayar başına kilitliyor beni; elimdeki sinir sıkışması da gene nüksediyor gibi ama olsun varsın. Ya o iş de olmasaydı! Hem bu zamana kadar köşe bucak kaçtığım İngilizce'yle öyle bir haşır neşir oldum ki bu günlük çeviri işi sayesinde, marjinal faydası var desem yeri!

Birkaç günlük sıkıntımı atlatmışım, artık kafam görece rahat. İşim gücüm belli, hatta biraz iyileştirme bile... Neyse gidip gelip ona takılıyorum İşte benim bir an önce hayatımın diğer alanlarını da yoluna koymam lazım. Uzun zamandır görmek istediğim bir-iki oyun vardı, onların tarihlerine bakayım. E konferansları da ne zamandır es geçiyorum. Sergileri de kaçırıyor muyum ne! Nasıl organize olacağım ki bu kadarına? Zaten haftada hepi topu 2 günüm var dolu dolu geçirebileceğim. Aman o kadar da olsun, ne yani o iki günde de yatacak değilim herhalde!

Bu arada asıl mevzunun etrafında şekillendireyim bunları: tezim. Ne zamandır kafamı bir rahatlatıp da üzerine yoğunlaşamamıştım. İyi oldu, bir yerinden başladım artık. Enstitüye konuyu bildireyim de proposalı hazırlamaya girişeyim. Kütüphanelerin yolunu tutmayı da özledim hem. Güzel olacak güzel, yoğunluk bana iyi geliyor. Artık barıştım ben hem bu halimle. Önceden bir türlü odaklanamaz, son ana bırakır o zaman da gerim gerim gerilmekten kılımı kıpırdatamazdım. Artık o yoğunluğun birbirini tetikleyerek beni  iş bitirici hale getirdiğini biliyorum. Aynı anda ne kadar çok şey yapmaya kalkarsam o kadar iyi sonuç alıyorum. Ben de böyleyim. Akşam eve gidince de tez konum üzerine yeniden bir yazı gönderirim hocama, süreç hızlansın bir senelik ertelemenin ardından!

Zaman da bugün hızlı geçiyor, müzikler iyi geliyor. Bak okullar da tatil oldu, hala öneri listesi yazamadım. Bekleyeni varmış gibi sanki! Elbette hiç bir yazımın bekleyeni yok, benden başka. En önemli bekleyen de zaten benim. O kadar uzun zamandır bekliyorum ki kendimi ve umarsızca o kadar da ektim, o kadar ayıp ettim ki kendime. Uzatmanın alemi yok. Bu akşam güzel güzel onu da yazayım.

Ne oldu, bir dalgalanma oldu insanların arasında. Suratı neden asıldı ki şimdi bu kızın?
-Ne! Nasıl!
- Aynen öyle. Patron bizim müdürden işten çıkarmak için bir liste yapmasını istemiş.
- Kaç kişi peki?
- İnternete düşen haline bakarsak %40 gidici diyor.
- E biz toplasan 40 kişiyiz. Ayrıca madem çıkaracaklardı neden son bir haftada bir sürü insan aldılar ki işe?
- Bilemiyorum.
- Açıklama yapar mı dersin?
- Kesin yapar.

Yapmadı.
Bizim müdür açıklama yapmadıkça umutsuzluğa düştüm. Asgari ücretli bir çalışanı çıkarsa ne çıkarmasa ne.. Yani benden daha asgarisini talep edecek birini bulsa da resmen çalıştıramaz ki! E o da tam zamanlı almaz da yarı zamanlı alır o zaman. Yarı zamanlılara cücük kadar bir şey veriyorlar zaten. Ben yarı zamanlıya dönmeyi kabul eder miyim? Çok zorda kalırsam ederim. Başka kimi çıkarır ki... Kadrolulara dokunamaz. O kadar tazminatı ödemeyi göze alamazlar. Kaldı ki çıkarsa da yerine birini almak zorunda kalacaklar. İşte bütün mesele beklenti meselesi. Yerine birini alacak tamam da 5 senedir aynı paraya çalıştırdığı ve zam için gözünün içine baktığı birinin yerine onun başladığı fiyattan başlatacağı birini alacak.

Ben ne olacağım? Belki de çıkarmazlar işten. Çok saçma ya beni çıkarması zaten. Ama ya çıkarırsa.

Hemen hızlıca dönüşlerin yapıldığını bildiğim bir iş bulma sitesine üye oldum. Bir freelance metin yazarlığı işine başvurdum. Deneme metinleri yazacakmışım, yazarım. Ben ki çeviri yapar oldum metin mi yazamayacağım. Parasızlık nasıl da zorluyor insanı iş yapmaya. Hemen bir Cv hazırlamak lazım. Of şimdi teker teker gir o iş deneyimlerini... Ne işler yapmışım hakikaten, yazmadıklarım da cabası! Hiçbirinin mi kuyruğu birbirine değmez arkadaş... Hadi yayıncılık baskın durumda -neyse ki. Ama yaptığım işin de zerre kadar yayıncılıkla alakası yok. Ve muhtemelen bulacağım işlerin de alakası olmayacak. Heh işte ne tip iş ilanlarına bakıyorsunuz sorusu da çıktı karşıma. Ne seçeyim ki... Neyse şimdilik seçeyim bir şeyler, servise binmeden önce halledeyim şu başvuru işini de evde bir de tekrar iş arama mevzusuna girip sinirlerimi hoplatmayayım. Ön yazı falan da eklemiyorum arkadaş, gına geldi zaten şu aşamaya gelinceye kadar. İş yerinde iş aramak neymiş!

Yani bakıyorum da, niteliksiz miyim; net, değilim. Aksine, oldukça farklı niteliklere sahibim. Zaman içinde gördüm ki yapamayacağım az şey var, açıkta kalmam. Ama mesele açıkta kalma meselesi değil. Neden ben istediğim işi yapamıyorum! Sorgulamıyorum, isyan ediyorum. Artık sorgu aşamasını geçtim. Parçalı bir hayat yaşamaktan bezmişken artık onun içinde bir tempo yarattım kendime ve eyvallah dedim, demek ki böyle de oluyor ve de oldurdum. Ama şimdi şu bir gıdımlık huzur da mı çok ki! Onca işten sonra ben yine mesleksizim yine mesleksizim.

Bu süreç belki de bir zam beklentisini ortadan kaldırma operasyonudur. Her sene olurmuş, insanlar zam beklerken işten çıkarıyoruz der, zamı unutturup işim var diye şükretmeye sevk ederlermiş. Aynı gün içindeki geçişlerimizi gördükten sonra başarılarına hayran kaldım. Şu an zammış, iyileştirmeymiş hikaye! Bana dokunmasınlar ben bir süre daha bu tempoda işlerimi halledeyim bana yeter. Ne de olsa asgari bir hayat sürmeye alıştım, fazlası bana fazla - neler diyorum, ama yazık ki doğru.

Şu kafa açıcı klibi izleyip şarkının ritmine kendimi bırakıyorum. Ey okuyucu senin de kafanı açtım yeterince, sen de bir izle bak pişman olmayacaksın.


25 Ocak 2013 Cuma

Ankara Kapkara

İnsan Ankara'ya Ocak'ı Şubat'a bağlayan kışın ortasında neden gider?

Bir tanıdığı orada yaşıyordur, onu görmeye gider. O 'bir tanıdık', en geniş anlamda kullanılmıştır; aile fertlerinden arkadaşa, sevgiliden fakülteden bir hocasına kadar genişçe bir skalada salınır.


Bir işi vardır, onu halletmeye gider. Acildir ya da öyle çok ertelemiştir ki artık kendisinden vazgeçecek kadar komplike hale gelmiştir olayın boyutu. Yapacağı işten bağımsız bir 'halledip ruhunu kurtarma' derdi sarmıştır yolcuyu, düşer yola.


En keyfi haliyle periyodik bir etkinliğe katılmaya gider. Ne bileyim belki bir kongre, konferans, seminer... Belki senelerdir yolunu gözlediği grup İstanbul'a değil de (!) Ankara'ya gelmiştir, onların konserine koşturur. Ya da tuttuğu takımın maçı vardır, belki kuzeninin doğumgünü, bir düğün - nişan organizasyonu da neden olmasın!


Bunların hiçbiri değil benimki... Aklım bir karış havada, onu arıyorum. Ama aradığım yer Ankara ayazı.


Ne yapacağımı da bilmiyorum. Üstelik çok da sıkışık bir zamanda gidiyorum, benim için kritik işlerin bir önce tamamlanması gereken bir zamanda.


Tesadüf olduğunu sanmıyorum, bugün Angelopoulos'la Altyazı dergisinin yaptığı söyleşinin yalnızca şu kısmı ile karşılaştım:


Ev nedir? Ev kavramı nedir? Benle ben arasında, benle dünya arasında dengelerin kurulduğu bir yerdir, bir mekândır. Bu dengenin bulunması çok zor ve bu denge oldukça nadir bulunuyor. O yüzdendir ki, insanlar devamlı yer değiştirmek, seyahat etmek ihtiyacını duyuyorlar. Sanki yer değiştirdikçe eve bir anlığına da olsa varacakmış gibi bir hisse kapılıyorlar; ama aranan şey bu dengeyi bulmak aslında.*

Dengesizsem demek.


Sonuunda Ali Ağaoğlu'na dönüyorum sanırım: bu değil, bu da değil, bu hiç değil! Hiçbir şey tam anlamıyla dokunmuyor kimi zamanlarda olduğu gibi. Ne okuduğum kitap, ne şiirler, ne şarkılar, ne eş dost muhabbeti/teşhisi.

Tek istediğim gitmek.


Öyle bir çantayla çekip gitmek.

Sonrası... kim bilir.

Yol şarkım da çıkmasın mı aniden karşıma!








*http://www.altyazi.net/soylesiler/theo-angelopoulosun-ard%C4%B1ndan-7-239.aspx

19 Ocak 2013 Cumartesi

sen şeker değilsin ki!


 Bugün toplu taşımayla İstanbul içinde yol kateden insanların yağmurla imtihanını sizler için araştırdım.

 Akbilinde para kalmadığı için koşa koşa bir bankamatik bulan, işleme başladığı sırada yarım saatte bir kalkan servis aracının yanında geçmekte olduğunu farkedip servis şoförüne attığı bakış ile adamı trafiğin ortasında kitleyen amma velakin bir türlü bankamatik işlemi sonlandıramadığından ve arkadan gelen araçlar kornalarıyla yeri göğü inlettiğinden servisin yol aldığını gören kızın söve söve düştüğü mutsuzluk, aracın az sonra ileride ‘sağa çekmesi’ ile yerini ciddi bir mutluluğa bıraktı. İşte o kız, bugün elinden geleni yapıp mutluluk indeksine katkı koyanlardan biriydi.

 Günün ilerleyen saatlerinde, yağmur altında akbil kuyruğunda bekleyen insanlar ise hem kendilerini hem de çevrelerini derin bir mutsuzluk ve hatta asabiyete sürükleyerek endeksi eksilere çekti.

 Yine yağan yağmura rağmen durakta beklemek yerine, kapının açılacağı muhtemel noktayı bulmak için omuz omuza bir mücadele ile tramvay bekleyen insanlardan ‘o nokta’yı tutturanlar haklı bir zaferle yine mutluluk doldular.

 ‘Şimdi aktarma zamanı’ denilen raddede kendimi Eminönü’ndeki kalabalığın içine attım. Birkaç damla yağmur çiselediğinde aniden ortalıkta bitiveren şemsiyeciler maalesef yoktu. Ama ortalık yeni alınan şemsiyelerin üzerinden çıkan o poşetimsi ‘çöp’ ile dolu olduğundan bir takım şanslı insanın alelacele şemsiyeleri tükettiğini, satıcıların da bu sağanağa yetersiz stoklarıyla hazırlıksız yakalandıklarını anladım. Şemsiyesatıcıların mutluluk endeksine katkısı konusunda yazık ki yorumsuzum. Ancak elinde şemsiye olanların – ki benim derdim daha çok ‘mağdur’un halini anlamak olduğundan – benim gibi dımdızlak ortada kalanlara ‘hahhaa!’ diyerek bakmalarından – abarttığımı düşünebilirsiniz ama objektif olmaya son derece özen gösterdiğimin üstünü çizerim – mutluluklarını ‘yüzlerinden okuduğumu’ söylesem yeridir.

 Yağmurda yürürken aniden hızlanmakla normal yürüyüş arasında bocaladığımı ve benzer garip hareketleri çevremdeki şemsizyesizgillerin de sergilediğine tanıklık ettim. Şu meşhur soru hemen üşüştü aklıma: Yağmurda koşan mı daha çok ıslanır yoksa yürüyen mi? İşte, bu sorunun cevabını bulmanın tam zamanıydı! 

 Önce yürüyerek deneyime başladım. Baktım, baya ıslandım. Ben dahil yürüyenlerin yüzünden düşen binparçaydı. Sonra bir de koşayım dedim, ama yürürken o kadar ıslanmıştım ki koşarken ne derece ıslandığımı ölçme imkanım olmadı. Ama koşan insanların daha ‘umutlu’ – kesinlikle mutlu değil – olduğunu eklemeden edemeyeceğim. Yürüyenlerde ise bir boşvermişlik vardı. O hal, yani o yüzdendüşenbinparça hali önce bir mutsuzluk belirtisi gibi gelse de haliyle barışık olma, olanı kabul etme, sonra da bir romantik komediye bağlayıp ‘singing in the rain’ diye devam etme potansiyelini de yokladım; mevcuttu.

 Tüm bu koşturmacanın sonunda aktarılacak durağa varıp otobüs beklemeye başladım. İnsanlar arkalı önlü dizilmişlerdi ama kafalarda aynı soru vardı: bu bir kuyruk muydu, yoksa yağmurdan kaçanların sığındığı duraktaki kader ortaklığı mı? Otobüsün gelmesiyle gizem yok oldu, zira herkes otobüse koşmaya başladı, az önce kuyruk idiysek de artık tamamen rakiptik. Daha önde olacağını hesaplayanlardaki mutsuzluğu takdir edersiniz.

 Otobüste oturabilen talihlilerden biri olarak tabi ki mutluydum. Endekse bir katkı daha! Ama işte, yer vermediğim o amca pek mutlu olmadı. Benden sonra mutlu olmasına el atan olduysa ne ala.

 Siz siz olun, yağmurlu havalarda mutlu olmak için;
 *şemsiye taşıyın,
 *su geçirmez ayakkabı giyin, artistlik yapmayın,
 *akbilinizdeki parayı önceden kontrol edin, bir de onun doldur-boşaltıyla uğraşmayın,
 *toplu taşıma saatlerine bakıp düşüverin ortalığa,
 *bir de mottonuz ‘sen şeker değilsin ki’ olsun.